Corona en arbeidsrecht

De coronacrisis heeft ervoor gezorgd dat er bij veel instanties en bedrijven binnen een kort tijdbestek veel aangepast diende te worden. Dit heeft ertoe geleid dat er veel vragen ontstonden bij werkgevers over hoe nu om te gaan met hun werknemers in deze tijd. Zoals loondoorbetaling bij ziekte en thuisquarantaine en het opnemen van de vakantiedagen. En hoe gaat het nu verder, moeten werkgevers blijven opdraaien voor de kosten die zij maken door de coronacrisis?

Veilige werkomgeving

Werkgevers zijn verantwoordelijk om zorg te dragen voor een veilige werkomgeving. Door het coronavirus wordt van de werkgever verwacht meer maatregelen te treffen om besmetting van het virus zoveel mogelijk te voorkomen op de werkplek. Anderhalve meter waarborgen is een van die maatregelen waarvoor een werkgever zorg dient te dragen. Indien dat niet mogelijk is, kan het dragen van een mondkapje wellicht uitkomst bieden. Een werkgever kan dan gebruik maken van zijn instructierecht om de werknemers een mondkapje te laten dragen. Werknemers zijn op grond van artikel 7:660 BW verplicht om redelijke instructies van de werkgever op te volgen. Of een instructie redelijk is, hangt af van de omstandigheden van het geval. Een werkgever kan bij het niet naleven van de instructies een sanctie opleggen; werknemers moeten daarvan wel vooraf op de hoogte zijn. Verder is het van belang dat onderzocht wordt in welke gevallen het bijvoorbeeld noodzakelijk is om een mondkapje te dragen en of er ook momenten zijn dat de afstand van anderhalve meter wel kan worden gewaarborgd. De werkgever dient na te gaan of er andere, minder ingrijpende middelen wellicht al voor voldoende veiligheid zorgen, zoals spatschermen en looproutes. Indien er een ondernemingsraad (OR) binnen het bedrijf is, moet deze worden betrokken in de besluitvorming.

Loon tijdens quarantaine

Wat nu als een werknemer ziek wordt door het coronavirus of een huisgenoot heeft corona-gerelateerde klachten, moet het loon in dat geval worden doorbetaald? Uit jurisprudentie blijkt dat dat inderdaad het geval is als een werknemer ziek is door corona of in thuisquarantaine moet op advies van een arts. Werkgevers wordt aangeraden om een bedrijfsarts in te schakelen bij corona-gerelateerde klachten van een werknemer of diens huisgenoot.. Indien de werknemer in thuisquarantaine moet, op advies van een arts of GGD omdat de huisgenoot klachten heeft, kan de werkgever eventuele wachtdagen bij ziekte niet inhouden op het loon omdat de werknemer zelf niet ziek is. De werkgever kan wel nagaan of de werknemer eventueel passend werk thuis kan uitvoeren.

Vakantiedagen

De werkgever mag ook niet de vakantiedagen verplicht op laten nemen of door de coronacrisis een eenzijdige wijziging doorvoeren om de werknemer vakantie te laten opnemen. Van belang hierbij is dat wordt gekeken welke afspraken er zijn opgenomen in de cao of in de arbeidsovereenkomst. Indien de werknemer de vakantiedagen al heeft gepland maar niet meer wil opnemen omdat het vakantieland bijvoorbeeld een andere veiligheidscode heeft gekregen, ligt dat in de risicosfeer van de werknemer. De werkgever mag in dat geval wel verlangen dat de vakantiedagen worden opgenomen. Daarbij moet het bij onvoorziene omstandigheden mogelijk kunnen zijn om de werknemer er toch toe te bewegen om (een gedeelte van de) vakantiedagen op te nemen op grond van goed werknemerschap (artikel 7:611 BW). Indien de werkgever gemotiveerd kan aantonen een gerechtvaardigd belang te hebben, zou dit moeten prevaleren boven het belang van de werknemer om de vakantiedagen niet op te nemen. Afhankelijk van de omstandigheden van het geval, kan de uitkomst dus verschillend zijn.

Risicoverdeling

Maar, is de coronacrisis dan te kwalificeren als een normaal bedrijfsrisico dat voor rekening behoort te komen van de werkgever of zou daar ook nog een nuance in kunnen worden gemaakt? Hoe langer de coronacrisis voortduurt, hoe meer de vraag rijst of alle risico’s gedragen dienen te worden door de werkgever. Dat is ook te zien aan de regeling NOW 3. De ondersteuningsmaatregelen worden langzaam afgebouwd waardoor werkgevers de ruimte krijgen om de bedrijfsvoering aan te passen aan de nieuwe (economische) situatie. Immers, niet alle werkgelegenheid kan behouden blijven.

Al met al vraagt de coronacrisis een grote flexibiliteit van werkgevers, maar wordt ook steeds meer van werknemers verwacht. Er lijkt een verschuiving gaande te zijn wat betreft de risicoverdeling tussen werkgever en werknemer, waarbij goed werkgeverschap en goed werknemerschap (artikel 7:611 BW) steeds meer een belangrijke rol speelt.

Mocht u nog vragen hebben naar aanleiding van dit artikel, neem vrijblijvend contact op om eens te kijken wat wij voor u als werkgever of werknemer kunnen betekenen. 

Betreft rechtsgebied(en):
Arbeidsrecht advocaat

« Terug naar het overzicht